PUBLIC SPHERE

Projekt uzyskał finansowanie Narodowego Centrum Nauki

Kierownik projektu: dr Aleksandra Wagner

Głównie wykonawcy: dr hab.Maria Światkiewicz-Mośny, dr hab. Marian Niezgoda, prof. UJ, mgr Katarzyna Rabiej

 

Okres realizacji: 01.01.2017 do 30.12- 2019

Opis:

Myślenie o przyszłości- rozumianej jako to, co może lub powinno nastąpić- jest niezbywalnym elementem polityk publicznych. Wiąże się z nią zawsze wybór i wartościowanie, ale i niewiadoma: niepewność, ryzyko, niewiedza. Współczesny przyrost wiedzy i różnorodność działań podejmowanych przez ludzi skutkuje także przyrostem niewiedzy- każdy nowo odkryty obszar uświadamia nam istnienie nowych nieodkrytych możliwości, każde nowe działanie może mieć nieprzewidziane skutki. Planowanie działań to jeden ze sposobów radzenia z niepewną przyszłościąokiełznania jej, sprowadzenia do realizowanego scenariusza działań. Społeczeństwa wykształciły różne sposoby odnoszenia się do przyszłości- zamykania jej poprzez ograniczenie opcji i kontrolowania ryzyka np.za pomocą liczb i rachunku prawdopodobieństwa, statystyk i prognoz- lub przeciwnie otwierania przyszłości przez dopuszczanie nowych scenariuszy jak np. w utopiach, futurologicznych wizjach, itp. Często wiążą się one z krytyką stanu obecnego i postulują zmianę. Wypracowanie sposobów radzenia sobie z rosnącym ryzykiem i niepewnością przyszłych zdarzeń jest dziś jednym z podstawowych wyzwań polityk publicznych. Do kluczowych polityk publicznych należy polityka energetyczna. Związana z rozwojem technologicznym i dostępnością zasobów energetycznych odnosi się do bliższej, ale i bardziej odległej przyszłości. Globalna polityka i ekonomia nie pozwala kształtować jej tylko w odniesieniu do warunków lokalnych, jej skutki bowiem odczuwalne będą dla regionu i planety. W ostatnich latach idea transformacji energetycznej – zmiany opartej na nowych wzorach myślenia o energetyce, postrzeganiu jej w wymiarach nie tylko infrastrukturalnych i ekonomicznych, ale i społecznych, zyskuje bardzo na znaczeniu Rozumienie zrównoważonego rozwoju w kategoriach odpowiedzialności za skutki podejmowanych przez człowieka działań obejmuje szereg spraw i problemów. Polityka europejska i energetyczne polityki państw członkowskich zmierzać mają do jakiegoś (możliwie spójnego) celu. Wizja przyszłego świata i społeczeństwa- czy to radykalnie innego, czy ewolucyjnie rozwijającego się czy wreszcie zachowującego swą postać najdłużej jak się da – mają zasadnicze znaczenie dla wzorów myślenia i definiowania transformacji energetycznej. Celem projektu jest odtworzenie i porównanie owych wizji przyszłości leżących u podstaw 3 poziomów dyskursów: kluczowych strategicznych dokumentów, wypowiedzi medialnych oraz indywidualnych wypowiedzi przedstawicieli grup mających wpływ lub próbujących uzyskać wpływ na kształtowanie polityki energetycznej w Polsce. Te trzy typy dyskursu zostaną poddane analizie zorientowanej na wydobycie i zinterpretowanie ukrytych funkcji, jakie pełnią wizje przyszłości oraz pozwolą scharakteryzować zmiany jakim podlegały one w czasie. Co więcej, zrekonstruowane i odtworzone wizje przyszłości porównane zostaną do tych, zawartych w dokumentach regulacyjnych z poziomu europejskiego, które wpływają na kształt strategii energetycznej Polski. Poszukamy odpowiedzi na pytania, jakie wizje przyszłości kryją się za planowanymi działaniami, jakie wartości, zasoby, narzędzia są ich elementami? Jakie role w komunikowaniu polityk energetycznych pełnią owe wizje- czy są uzasadnieniem podjętych już działań czy może ramą dla postulowanej zmiany ? W jaki sposób podobieństwa, wzajemne powiązania lub różnice i niespójności wpływają na procesy radzenia sobie z przyszłością energetyczną? Uzyskane odpowiedzi zwiększając krytyczną świadomość decydentów i obywateli, mają szanse uczynić politykę energetyczną bardziej transparentną.

Projekt uzyskał finansowanie Narodowego Centrum Nauki

Kierownik projektu: dr Aleksandra Wagner

Głównie wykonawcy: dr Maria Światkiewicz-Mośny, Rafał Garpiel

Zaangażowani w projekt: Katarzyna Rabiej-Sienicka, dr Wit Hubert

Okres realizacji: 2.08-2012 do 1.10- 2016

Opis: Celem nadrzędnym planowanych badań jest diagnoza wzorów prowadzenia dialogu społecznego dotyczącego kluczowych problemów energetyki w polskich środkach masowego przekazu (telewizja, radio, prasa) oraz Internecie. Cele szczegółowe formułujemy w trzech wymiarach:

1) w wymiarze teoretycznym:

  1. poddać refleksji teoretycznej funkcje mediów w kontekście partycypacji społecznej.
  2. zidentyfikować przesłanki ideologiczne i pragmatyczne leżące u podstaw regulacji krajowych i międzynarodowych, obligatoryjnie wpływających na działalność mediów i tych o funkcjach samokontrolnych, przyjmowanych dobrowolnie kodeksów etyki, dobrych praktyk, etc.
  3. opracować model relacji władzy – wiedzy – interesów kształtujących dyskurs publiczny w zidentyfikowanych polach dyskursywnych i pomiędzy nimi oraz oszacować jego możliwe konsekwencje dla procesów partycypacji społecznej.

2) w wymiarze metodologicznym

  1. zaadaptować istniejące metody analizy dyskursu (CAD, analiza semiotyczna, analiza sytuacyjna) do oceny przestrzeni komunikacyjnej mediów jako płaszczyzny deliberacji społecznej.
  2. wskazać szanse i ograniczenia modelu psychometrycznego w zakresie włączania opinii publicznej w proces podejmowania decyzji w sprawach nuklearnych 2001)

3) w wymiarze empirycznym

  1. pogłębiona analiza strategii argumentacyjnych, ich uwarunkowań i skutków w wyróżnionym obszarze życia społecznego oraz identyfikacja aktorów komunikacji.
  2. krytyczna analiza istniejących relacji władzy w przestrzeni publicznej, rekonstrukcja sposobów zawłaszczania dyskursu publicznego przez grupy interesu.
  3. analiza wykorzystania wiedzy do legitymizowania interesów własnych i delegitymizowania interesów pozostałych grup.

Atom, wiatr i łupki – w debacie medialnej

Media jako płaszczyzna deliberacji

Media as a platform for deliberation on key issues of energy
Media jako płaszczyzna deliberacji